Materiały referencyjne

Słownik

Kluczowe terminy używane w całej bazie wiedzy, wyjaśnione przystępnym językiem.

Klasa dokładności wyważenia (G): Jedna liczba (np. G6.3) zdefiniowana przez normę ISO 21940-11, określająca dopuszczalne niewyważenie resztkowe wirnika sztywnego. Numerycznie równa prędkości orbitalnej środka masy przy prędkości roboczej (e_per × Ω) w mm/s. Im mniejsze G, tym wyższe wymagania wyważeniowe.
Niewyważenie resztkowe (U): Niewyważenie pozostałe po wyważeniu, w g·mm. Cel: U_per = e_per × masa wirnika.
Swoiste niewyważenie (e): Niewyważenie na jednostkę masy wirnika, w µm (= g·mm/kg). e_per = 9549 × G / n, gdzie n jest prędkością obrotową w obr./min.
Prędkość drgań (mm/s rms): Znormalizowana miara nasilenia drgań maszyny, mierzona na łożyskach i oceniana w strefach A–D według normy ISO 20816-3. Nie należy mylić z klasą G.
FFT (szybka transformata Fouriera): Algorytm przekształcający sygnał drgań w dziedzinie czasu na widmo częstotliwości i amplitud — podstawa diagnostyki drgań.
Rzędy prędkości obrotowej (1×, 2×, …): Częstotliwości wyrażone jako wielokrotności częstotliwości obrotowej wału. Niewyważenie pojawia się przy 1×; niewspółosiowość dodaje silny składnik 2×; luz mechaniczny generuje wiele rzędów.
BPFO — częstotliwość przejścia elementu tocznego po pierścieniu zewnętrznym: Częstość, z jaką elementy toczne przechodzą przez defekt nieruchomego pierścienia zewnętrznego łożyska — częstotliwość defektu niesynchroniczna z prędkością obrotową.
BPFI — częstotliwość przejścia elementu tocznego po pierścieniu wewnętrznym: Częstość, z jaką elementy toczne przechodzą przez defekt obracającego się pierścienia wewnętrznego łożyska; zazwyczaj towarzyszą jej pasma boczne przy 1×.
BSF — częstotliwość obrotów elementu tocznego: Częstotliwość obrotu własnego elementu tocznego; defekt na kuli lub rolce wzbudza tę częstotliwość (i jej 2×BSF).
FTF — podstawowa częstotliwość koszyka: Częstotliwość obrotu koszyka łożyska, zazwyczaj 0,35–0,45× prędkości wału — podsynchroniczna.
Prędkość krytyczna: Prędkość obrotowa, przy której częstotliwość wzbudzenia wału pokrywa się z częstotliwością własną układu wirnik–podpory, co wywołuje wyraźny wzrost amplitudy drgań.
Wirnik sztywny a elastyczny: Wirnik pracujący znacznie poniżej pierwszej prędkości krytycznej zachowuje się jak sztywny (wyważanie w jednej lub dwóch stałych płaszczyznach). Wirnik pracujący blisko lub powyżej prędkości krytycznej ulega odkształceniom i wymaga metod przeznaczonych dla wirników elastycznych.
Niewyważenie statyczne / momentowe / dynamiczne: Statyczne = przesunięcie środka masy (jedna płaszczyzna); momentowe = równe masy pod kątem 180° w dwóch płaszczyznach (moment przechylający); dynamiczne = ogólny przypadek, korekcja w dwóch płaszczyznach.
ISO 21940-11: Drgania mechaniczne — Wyważanie wirników: procedury i tolerancje dla wirników o zachowaniu sztywnym. Określa klasy G. Zastępuje normę ISO 1940-1.
ISO 20816-3: Drgania mechaniczne — Pomiar i ocena drgań maszyn. Określa strefy nasilenia A/B/C/D. Zastępuje normę ISO 10816-3 (wycofaną).